Πάλι θα φας;

Αν και είθισται να καταναλώνουμε τροφές καθημερινά, κινούμενοι συνήθως από ένα αίσθημα "πείνας", αυτό δεν σημαίνει ότι είναι απαραίτητη η καθημερινή πρόσληψη για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Ο ανθρώπινος οργανισμός, όπως όλων των θηλαστικών χρειάζεται ενέργεια για να λειτουργήσει, ενώ θα πρέπει να τον τροφοδοτούμε και με μια ποικιλία από συστατικά προκειμένου να παραμένει υγιής και να μπορεί να αντιμετωπίσει τις σύνθετες απειλές που συντελούν τον μοντέρνο τρόπο ζωής. Ωστόσο στη σημερινή εποχή δεν λείπει η τροφή ενώ θα μπορούσαμε να πούμε ότι για τη  μεγάλη πλειοψηφία το πρόβλημα έγκειται στην υπερβολική της λήψη παρά στην σπανιότητα της. Δυστυχώς όμως η ζωή στις πόλεις και στην ολοένα και περισσότερο αστικοποιούμενης υπαίθρου έχει μεταβάλει την εύρεση της σωστής τροφής σε ένα διαρκές ψάξιμο που άλλοτε διευκολύνεται από τις φιλότιμες προσπάθειες ορισμένων παραγωγών / διακινητών των προϊόντων και άλλοτε δυσχεραίνεται από τις πολύμορφες ατασθαλίες που δεν είναι καθόλου δύσκολο να συμβούν στο κύκλωμα του εμπορίου. Αν συμπεριλάβει κανείς και διάφορα εποχιακά προβλήματα που συμβαίνουν σχεδόν καθημερινά, η εύρεση της τροφής γίνεται ακόμα πιο δύσκολη. Δεδομένης της τάσης να περιλαμβάνεται σε κάθε αναφορά στην εποχή και το ζήτημα της επονομαζόμενης οικονομικής κρίσης, θα πρέπει να συμπληρώσουμε εδώ και την αδυναμία εκατοντάδων συνανθρώπων μας στην πρόσβαση της τροφής ανεξαρτήτως ποιότητας. Αλλά σε γενικές γραμμές όλοι "καταπολεμούν" τη πείνα τους μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα. Είναι όμως η πείνα που νιώθουμε πάντοτε "φυσική";

Ο οργανισμός μπορεί πράγματι να μείνει χωρίς τροφή για χρονικά διαστήματα που ξεκινούν από λίγες ώρες έως και αρκετές ημέρες. Όλοι μας σχεδόν έχουμε μείνει χωρίς τροφή για διάστημα μίας μέρας και αν προσπαθήσουμε να ανακαλέσουμε το συναίσθημα της επομένης, εκείνο θα μπορούσε να περιγραφεί ως μια ήπια αίσθηση ανακούφισης από την οποία η λεγόμενη "πείνα" δεν απουσιάζει αλλά παρουσιάζεται σαφώς πιο περιορισμένη και σε ένα βαθμό ελεγχόμενη. Γιατί όμως κάποιες φορές "πεινάμε" τόσο πολύ ακόμα και όταν έχει περάσει ένα μικρό σχετικά διάστημα από προηγούμενη πρόσληψη τροφής. Σίγουρα δεν πρόκειται για ψευδαίσθηση καθώς νιώθουμε ένα έντονο αίσθημα "κενού" ή "καούρας"στο στομάχι ενώ μπορεί να έχει αρχίσει να μας βασανίζει και κάποιο είδος πονοκεφάλου. Οι διάφορες "λιγούρες" που μας πιάνουν είναι συνήθως αποτέλεσμα ατελούς χώνεψης προηγουμένων γευμάτων ή ενοχλήσεις από τα βακτηρίδια και τους μύκητες που αναζητούν έντονα τις αγαπημένες τους τροφή τους, δηλαδή σάκχαρα και κορεσμένα λιπαρά.

Οι συνήθειες που έχουμε, ακόμα και πέραν της διατροφής μπορεί να επηρεάζουν τόσο πολύ το σώμα μας που να παρερμηνεύουμε τα σημάδια του. Για παράδειγμα, κάποιος που έχει παραλείψει το πρωινό  και έχει στο μεταξύ καπνίσει μισό πακέτο τσιγάρα χωρίς να φάει είναι αρκετά πιθανό να αρχίσει να πονάει το κεφάλι του. Ιδιαίτερα αν δεν έχει πιει καθόλου νερό. Στο τέλος της μέρας μπορεί να έχει ένα φρικτό πονοκέφαλο και μια πείνα που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως λαιμαργική καθώς αν του δινόταν η δυνατότητα θα έτρωγε όλα τα περιεχόμενα του ψυγείου. Φυσικά αυτό είναι δύσκολο να γίνει καθώς ήδη ο πονοκέφαλος έχει αναστείλει αρκετά τη διάθεση για πρόσληψη τροφής ενώ αν αυτή πραγματοποιηθεί συνήθως περιλαμβάνει αποκλειστικά απλούς υδατάνθρακες (ζάκχαρα),  κορεσμένα λιπαρά ή πρωτεΐνες που προκαλούν ένα έντονο αίσθημα κορεσμού και πλήρωσης. Αλλά ας μην σταθούμε εδώ.

Αυτό που συνήθως μας διαφεύγει σχετικά με τη πρόσληψη τροφής είναι ότι ορισμένες φορές χρειάζεται να παραληφθεί όχι για κάποιο άλλο λόγο παρά για τον καθαρισμό του πεπτικού συστήματος. Τα έντερα και το στομάχι δεν μπορούμε να τα πλύνουμε όπως τα χέρια ή το κεφάλι μας. Την σύνθετη εργασία του καθαρισμού στη περίπτωση αυτή επιτελεί το ίδιο το σώμα με τον τρόπο που είναι προγραμματισμένο να το κάνει. Η αποχή από την πρόσληψη τροφής είναι ο πιο ισχυρός σύμμαχος σε αυτή τη διαδικασία καθώς επιτρέπει στο σώμα να ασχοληθεί αποκλειστικά με τον καθαρισμό του πεπτικού συστήματος κι όχι με το να χωνεύει εκ νέου κάποια τροφή. Η νηστεία, όπως καλείται αυτή η μέθοδος είναι απόλυτα θεμιτή για τους υγιείς οργανισμούς ενώ κρίνεται απαραίτητη για τους εξασθενημένους, ιδιαίτερα μάλιστα εκείνους στους οποίους η εξασθένιση οφείλεται σε κάποιου είδους κατάχρησης, διατροφικής ή φαρμακευτικής. Απέχοντας από την τροφή για ένα δεδομένο χρονικό διάστημα δίνουμε την ευκαιρία στον οργανισμό μας να επιτελέσει μια λειτουργία που έτσι κι αλλιώς είναι προγραμματισμένος να κάνει. Απέχοντας δε και από το νερό (και κάθε υγρό) επιταχύνουμε ακόμα περισσότερο αυτή τη λειτουργία καθώς απομακρύνεται η υγρασία από τα όργανα του πεπτικού και επομένως παύουν να διατηρούνται οι συνθήκες ανάπτυξης των μικροοργανισμών που έχουν κατοικίσει κατά τη διάρκεια της πρόσληψης των τροφών, ακόμα και όταν αυτή γίνεται με τις καλύτερες πρoθέσεις.

Βασική προϋπόθεση για μια αποτελεσματική νηστεία είναι η παράλληλη ξεκούραση και απομόνωση από καταστάσεις που δημιουργούν άγχος καθώς αυτό ερμηνεύεται από τον οργανισμό ως μια έκτακτη συνθήκη κινδύνου και αναστέλλει κάθε λειτουργία (στη πέψη) προκειμένου να μπορέσει να το αντιμετωπίσει αποτελεσματικά. Η παράλληλη αποχή από άλλες συνήθειες που δυνητικά προκαλούν προβλήματα όπως π.χ. το κάπνισμα θα προσφέρει επιπλέον οφέλη στην υγεία μας.

Θα έχουμε την ευκαιρία να αναφερθούμε και σε επόμενες δημοσιεύσεις σχετικά με τη θεραπευτική νηστεία καθώς είναι θεμελιώδες κομμάτι μια υγιεινής στάσης στο ζήτημα της διατροφής.