Περί συμπληρωμάτων

Τα διατροφικά συμπληρώματα είναι εξαιρετικά διαδεδομένα τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ και όχι άδικα αν σκεφτεί κανείς ότι ο κόσμος δείχνει να αντιλαμβάνεται την αξία των συστατικών που χρειάζεται ο οργανισμός για να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις του σύγχρονου τρόπου ζωής. Αν και έχει αμφισβητηθεί η χρησιμότητα τους εφόσον ακολουθούμε μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, φυτικά έλαια που δεν έχουν θερμανθεί και ποσότητα φυσικών πρωτεϊνών ικανή για τη σύνθεση των αμινοξέων, δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι σε κάθε περίπτωση είναι καλό να λαμβάνουμε κάποιο συμπλήρωμα αν διαπιστώσουμε ότι κάτι μας λείπει. Αυτό που δεν γνωρίζουν πολλοί έχει να κάνει τους λόγους για τους οποίους ανά περιόδους κάποια στοιχεία παρουσιάζονται μειωμένα στον οργανισμό μας. Εξάλλου μπορεί να λαμβάνουμε και συμπληρώματα προκειμένου να αλλάξουμε το μεταβολισμό μας (πχ στο πρόβλημα του ύπνου ορισμένοι λαμβάνουν συκεκριμένες ώρες Μελατονίνη) και όχι επειδή κάποιο στοιχείο μας λείπει.

Τα πιο διαδεδομένα συμπληρωματικά προϊόντα είναι οι βιταμίνες, το ασβέστιο και ο σίδηρος. Μια ιδιαίτερη κατηγορία καταναλωτών (εκείνοι που ασκούνται σε γυμναστήρια) λαμβάνουν επίσης μεγάλες ποσότητες πρωτεϊνικών σκευασμάτων. Αρκετοί χορτοφάγοι επίσης λαμβάνουν τη Β12 αν και έχει αμφισβητηθεί το γεγονός ότι δεν μπορούμε να λάβουμε τη συγκεκριμένη βιταμίνη με άλλο τρόπο. Μια συνήθεια που έχουν ορισμένοι είναι να λαμβάνουν πολυβιταμινικά σκευάσματα για να καλύψουν ένα φάσμα συστατικών. Σε κάθε περίπτωση η λήψη γίνεται συνήθως είτε από προσωπική επιλογή, είτε μέσω ιατρικής συνταγής. Ωστόσο έχει υποτιμηθεί σε μεγάλο βαθμό η δυνατότητα λήψης των βιταμινών από φυσικές πηγές με ένα τρόπο σχετικά άκομψο, ο οποίος φανερώνει ότι υπάρχει μια υποβολημαία τάση που ενισχύει αυτή την άποψη (οικονομικό όφελος από τα προϊοντα). Η αλήθεια είναι ότι όλες τις βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία μπορούμε να τα πάρουμε από τις τροφές αν και εφόσον ισχύουν οι παρακάτω προϋποθέσεις:

Έχουμε πρόσβαση σε ποικιλία φρέσκων τροφών κατά προτίμηση βιολογικής καλλιέργειας.

[Εναλλακτικά, βρίσκουμε λαχανικά συμβατικής καλλιέργειας ή καλά οικολογικά.]

Τα καθαρίζουμε καλά με καθαρό νερό. Μια τεχνική είναι να τα αφήνουμε μέσα στη γούρνα για λίγη ώρα με καθαρό νερό και σταγόνες PH ή μια - δυό πρέζες χοντρό ακατέργαστο αλάτι. Τα ξεπλένουμε καλά έπειτα.

Τα καταναλώνουμε όσο το δυνατόν πιο φρέσκα ή τα φυλάμε σε ειδικές συνθήκες για ένα μεσαίο χρονικό διάστημα στη ψύξη ή στη κατάψυξη.

Καταναλώνουμε τις τροφές αμαγείρευτες ή λίγο θερμασμένες, όχι περισσότερο από τους 60 βαθμούς κελσίου.

Ποτέ και σε καμιά περίπτωση δε ζεσταίνουμε τα έλαια ούτε ψήνουμε τους ξηρούς καρπούς.

Κάνουμε τους κατάλληλους συνδυασμούς ώστε να ευνοούμε την απορρόφηση των βιταμίνων και των ιχνοστοιχείων.

Εμπλουτίζουμε τις τροφές με ποικιλία φρέσκων μπαχαρικών (περιέχουν μεταλλικά άλατα και ιχνοστοιχεία που είναι απαραίτητα για το σώμα).

Τρώμε μασώντας καλά τις τροφές για όσο διάστημα χρειαστεί προκειμένου να διευκολύνουμε τον οργανισμό να αφομοιώσει το μεγαλύτερο μέρος των συστατικών τους.

Δεν πίνουμε υγρά με τα γεύματα (γιατί διαλύουμε τα γαστρικά υγρά και σταματάμε τη πέψη) αλλά μετά από δύο ώρες εφόσον διψάμε.

Στο θέμα της πρωτεϊνης ο καθένας ας κάνει οτι νομίζει. Πάντως ο οργανισμός ενός μέσου ενήλικα δεν χρειάζεται περισσότερα απο 120 γραμμάρια τη μέρα. Αν αθλείστε μπορεί να χρειαστείτε περισσότερη αλλά και πάλι αποφύγετε τις υπερβολές. Να σημειώσω εδώ ότι σε γενικές γραμμές είναι ασύμβατη η κατανάλωση πρωτεϊνών μαζί με υδατάνθρακες ανεξάρτητα αν αυτός ο συνδυασμός υπάρχει στη φύση (πχ όσπρια). Ο καλύτερος χρόνος για τη κατανάλωση της πρωτεϊνης είναι συνήθως στο τελευταίο γεύμα της ημέρας και σίγουρα το λιγότερο δύο ώρες πριν κοιμηθούμε.

Το πρόβλημα με το ασβέστιο όπως είναι γνωστό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην υπερκατανάλωση πρωτεϊνών (και δει ζωϊκών) καθώς χρειάζονται μεγάλα αποθέματα ασβεστίου για να ανταπεξέλθουμε στην υψηλή οξύτητα αυτών των τροφών. Άρα, ένας λόγος που μπορεί να μας λείπει κάτι είναι ίσως ότι λαμβάνουμε μεγάλη ποσότητα από κάτι άλλο ή ακολουθούμε μια συνήθεια που στερεύει τον οργανισμό μας από αυτό (πχ. αν καπνίζουμε καταναλώνουμε μεγαλύτερες ποσότητες από τη βιταμίνη C).

Αν παρ' όλα αυτά βλέπετε ότι χρειάζεστε κάποιο συμπλήρωμα, είτε γιατί έχετε κάποιο δύσκολο πρόγραμμα στο οποίο πρέπει να ανταποκριθήτε, είτε γιατί αντιμετωπίζετε κάποια συμπτώματα τότε ερευνήστε ανάμεσα στα εκατοντάδες συμπληρώματα που υπάρχουν στα φαρμακεία ή στα λεγόμενα είδη υγιεινής διατροφής. Ανάμεσα σε αυτά θα βρείτε και συμπληρώματα σε κωλώδη μορφή (που παράγονται με τη διαδικάσία των ομοιοπαθητικών). Σε κάθε περίπτωση πρέπει να ελέγχετε κάποια πράγματα:

Βρείτε συμπληρώματα για τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί φυσικές πρώτες ύλες από βιολογικές καλλιέργειες. Δείτε την ημερομηνία λήξης να μην είναι κοντινή. Προσέξτε να γνωρίζετε τη δοσολογία (υπάρχουν πολλές πηγές στο διαδίκτυο) για να πάρετε το κατάλληλο σε περιεκτικότητα σκεύασμα. Η υπερκατανάλωση πολλές φορές έχει απρόβλεπτα συμπτώματα. Μην παίρνετε σκευάσματα που περιέχουν συντηρητικά ή χημικά πρόσθετα. Κάντε ένα πρόγραμμα λήψης ώστε να γνωρίζετε πότε μπορεί να περιμένετε αποτελέσματα. Σχεδόν κανένα σκεύασμα δεν λειτουργεί με περιστασιακή χρήση (αν και σε πολύ αγνούς οργανισμούς είναι δυαντόν να γίνει αντιληπτή κάποια επίδραση από τις πρώτες δόσεις). Ενημερωθείτε για τα σκευάσματα και γνωρίστε σε μεγαλύτερο βάθος το ζήτημα ώστε να μπορείτε να διαμορφώσετε προσωπική αξιόπιστη κρίση.

Σε αυτή τη χώρα πάντως υπάρχουν διαθέσιμα ακόμα φρούτα, λαχανικά, έλαια, ξηροί καρποί σε σχετικά μεγάλη ποικιλία σχεδόν σε κάθε γειτονιά ώστε να είναι δυνατόν να μπορούμε να προμηθευόμαστε φυσικές τροφές με επάρκεια σε ζωτικά συστατικά. Αν τις χρησιμοποιούμε με ορθό τρόπο σε συνδυασμό με ένα λιγότερο αγχωτικό τρόπο ζωής μπορούμε νομίζω να αποφύγουμε τη λήψη των διατροφικών συμπληρωμάτων χωρίς να αντιμετωπίζουμε μεγάλα προβλήματα.

Τέλος να πω ότι είναι ευχάριστο που ορισμένοι γιατροί στις μέρες μας φροντίζουν να ενημερώνουν τους ασθενείς τους σχετικά με τη δυνατότητα εναλλακτικής αντιμετώπισης των προβλημάτων τους. Γιατί πολλές φορές μια συνταγή με το τάδε έκδοχο θα μπορούσε να αντικατασταθεί με τη προτροπή στη κατανάλωση ενός φρούτου ή ενός λαχανικού το οποίο περιέχει ακριβώς τη ποσότητα και την ποιότητα του συστατικού που χρειαζόμαστε. Για χιλιετηρίδες άλλωστε ο άνθρωπος τα κατάφερνε χωρίς φάρμακα ή διατροφικά συμπληρώματα ενώ στις περιπτώσεις που δεν αναλωνόταν σε πολέμους ή άλλες φρικαλεότητες ήταν σε γενικές γραμμές υγιής.