9/3/13

Γεύση: ακονίζοντας την όρεξη


Αυτό που κάποιες φορές με εκπλήσσει με τις φυσικές τροφές, έχοντας διαβιώσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου παμφάγος, είναι πόσο πλούσιες γεύση μπορεί να έχουν και θα πρέπει να εξετάζουμε τον παράγοντα αυτό ως ένα πολύ ξεχωριστό κομμάτι της διατροφής που σχετίζεται περισσότερο μάλλον με την επιθυμία μας για τροφή παρά στις ίδιες τις γευστικές ιδιότητες των τροφών. Για παράδειγμα, μπορεί ένα απλό καρότο, λίγο κρεμμύδι και λίγος μαϊντανός να σας φανεί λουκούλλειο γεύμα αν έχετε αρκετές ώρες να φάτε. Οι περισσότεροι συνήθως πολύ σπάνια παραλείπουν κάποιο γεύμα ή αν κάνουν κάτι τέτοιο πλακώνονται στο επόμενο μέχρι να σκάσουν. Μπορείτε όμως για παράδειγμα, ιδιαίτερα βραδυνή ώρα να μη φάτε ή να φάτε κάτι απειροελάχιστο και να ξυπνήσετε το πρωί και να πάρετε ένα όμορφο γεύμα. Σχεδόν ότι και να φάτε εκείνη την ώρα θα σας φανεί καταπληκτικό. Αν ξεσπάσετε σε γάλατα ή βούτυρα με ψωμιά με μαρμελάδες το πιθανότερο είναι να θέλετε να πέσετε πάλι στο κρεβάτι. Διαλέξτε κάποια φυσική τροφή, αν σας αρέσουν τα φρούτα είναι μια πολύ καλή ευκαιρία. 

Πολλές φορές τα πρωινά φτιάχνω ένα πιάτο με άγουρη μπανάνα, αχλάδι ή μήλο τα οποία πασπαλίζω με κανέλα, λίγο μαύρο πιπέρι, λεμόνι και μπόλικο ταχίνι. Το συνοδεύω με εκλεκτά ωμά αμύγδαλα και περιστασιακά μπορεί να προσθέσω λίγο σκόνη κακάο ή και παστέλι. Αν το έχω παρακάνει και παραμείνει ποσότητα ταχίνι με λεμόνι και μπαχαρικά στο πιάτο τα "σκουπίζω" με μισή φέτα άζυμο ψωμί ή ρυζογκοφρέτα. Και μετά νιώθω έτοιμος να ξεκινήσω και την πιο απαιτητική εργασία. Είμαι σίγουρος ότι θα μεσολαβήσουν αρκετές ώρες πριν νιώσω την ανάγκη να αναζητήσω πάλι τροφή. Εξάλλου, η μισή και πλέον ώρα που χρειάστηκα για να απολαύσω το πιάτο δεν θα είναι εύκολο να λησμονηθεί τόσο από εμένα όσο και από το πεπτικό μου που για το επόμενο διάστημα θα είναι απασχολημένο να ανασύρει όσο το δυνατόν περισσότερα συστατικά από το μαλακό πολτό με το οποίο το τροφοδότησα.

πρωϊνο (για ότι ώρα και να ξυπνάτε)

Συνεχίζοντας σχετικά με τις γεύσεις είναι αξιοσημείωτο πόσες μας διαφεύγουν όσο παραμένουμε προσηλωμένοι στο δυτικό τρόπο διατροφής. Κάποιες γεύσεις όπως πχ. η πικρή απουσιάζει φανερά από τη γευστική παλέτα των εστιατορίων είτε παρουσιάζονται ως τύπου ασυνήθιστο γεύμα. Το ίδιο και οι ξινές. Ωστόσο αφθονούν οι γλυκές και αλμυρές οι οποίες εκτός του ότι οδηγούν στην υπερκατανάλωση νερού και μάλιστα κατά τη διάρκεια ή μετά το γεύμα, συνδέονται με μια κατά βάση νευρωτική διατροφική συμπεριφορά. Η ζάχαρη πράγματι σου παρέχει έξτρα ενέργεια και μάλιστα άμεσα. Ότι σου δίνει όμως σε ενέργεια στο παίρνει σε οξύτητα αναλογικά με το πόσους άλλους μικροοργανισμούς τρέφεις ταυτόχρονα με το σώμα σου. Το αλάτι εκτός του ότι στη συντριπτική του πλειοψηφία περιέχει χημικά αντισυσσωματικά, διεγείρει πράγματι την όρεξη και αυτό όμως καθιστά προβληματική μια κατάσταση κατά την οποία η ίδια η τροφή δεν είναι αρκετή για να μας κάνει να την επιθυμήσουμε. Σε περιπτώσεις μάλιστα που η τροφή είναι τόσο φτωχή όσο εκείνη που παράγει η συμβατική γεωργία (και κτηνοτροφία για τους fun), δίχως αλάτι είναι σχεδόν αδύνατον να νιώσεις οποιαδήποτε γεύση. Η επαναλαμβανόμενη λήψη τροφής με υπερβολικά "ενισχυτικά γεύσης" προκαλεί προοδευτικά μια αναισθητοποίηση που οδηγεί στην αναστολή της αποτελεσματικής λειτουργίας των σιελογόνων αδένων και σε συνδυασμό με ατελές μάσημα μπορεί να καταστήσει το γεύμα πραγματικά δηλητηριώδες καθώς το συσσωρευμένο υλικό θα τρέφει περισσότερο τους διάφορους μικροοργανισμούς μέσα μας παρά τον ίδιο τον οργανισμό μας.

Φυσικά η γεύση μπορεί και προσφέρει απόλαυση εφόσον προκαλείται από φρέσκες ζωντανές τροφές γεμάτες παρασκευασμένες με φροντίδα και κυρίως, αβίαστα, φυσικά και δίχως στρες αναλωμένες. Σε μια τέτοια κατάσταση μπορεί να παρατηρήσει κάποιος διάφορα όπως πχ. ότι αυτό που μας αρέσει στα φαγητά και επίσης αυτό που δίνει τη γεύση δεν είναι το κρέας ούτε το άμυλο αλλά τα λαχανικά και τα φρούτα.

homer sapiens
Θα μοιραστώ μαζί σας μια εμπειρία μου μέσω της οποίας κατέληξα στη προηγούμενη διαπίστωση: κάποια μέρα έβαλα να φάω και εκεί που μασούσα εξεπλάγην: νόμιζα ότι έτρωγα σουβλάκι! Είχαν μεσολαβήσει κάποια χρόνια που είχα να καταναλώσω το διάσημο αυτό έδεσμα αλλά φυσικά κάποια πράγματα δε λησμονούνται εύκολα. Εκείνη τη μέρα λοιπόν έτυχε και βρέθηκε στο πιάτο μου κρεμμύδι, τομάτα, λάδι και ρίγανη τα οποία είχα παρασκευάσει σε σαλάτα με διάφορα μπαχαρικά, ανάμεσα στα οποία και εστραγκόν. Στη γειτονία είναι μάλιστα κάποιος που βάζει εστραγκόν στη μυστική συνταγή της σάλτσας του. Όλες οι γεύσεις μαζί ήταν τρομερά πλούσιες και αν κάποιος είναι αρκετά κακεντρεχής θα μιλήσει περί ζοφερής επιθυμίας για κρεατοφαγία που υποβόσκει. Επειδή όμως μου έχει συμβεί επανειλημμένα με τροφές να μου θυμίζουν κάποια κρέατα, χωρίς ωστόσο να καταφεύγω σε κατανάλωση ζωικών τροφών, κατέληξα στο εξής: και τα ζώα για να τραφούν καταναλώνουν ποσότητες λαχανικών (σε κανονικές συνθήκες πάντως), άρα η γεύση τους εξαρτάται σαφώς από αυτές. Οι μέθοδοι παρασκευής βέβαια από μόνες τους μπορούν να προσδώσουν μια γεύση στα κρέατα αλλά κάτω από το βαθμό αλλοίωσης τους ο παρατηρητικός μπορεί να διακρίνει τις λεπτές γεύσεις των φυσικών τους τροφών. Αν έχει βέβαια την υπομονή να κάνει κάτι τέτοιο πάνω στο σοκ της λαιμαργικής έκρηξης που προκαλεί η κατανάλωση κρέατος. Από την άλλη μπορεί κάποιος να πάρει τις γεύσεις χωρίς να μεσολαβήσει κάποιος άλλος οργανισμός ο οποίος μάλιστα θα πρέπει να έχει πεθάνει για να τον φάμε.

Τέλος, θα ήθελα να αναφερθώ και στο πολιτισμικό χαρακτήρα της γεύσης. Είναι αλήθεια ότι τις γεύσεις όπως κάθε άλλο πράγμα, τις μαθαίνουμε επίσης. Υπάρχουν λαοί που βρίσκονταν σε μέρη στα οποία δεν υπήρχαν πολλά καλλιεργήσιμα εδάφη και συνεπώς ήταν δύσκολο να τραφούν μεγάλες ποσότητες ζώων προκειμένου να τους θρέψουν είτε δεν υπήρχαν καθόλου. Ακόμα μπορεί λόγω πίστης κάποιοι να απείχαν από ζωικές τροφές, ενώ αλλού μπορεί να έτρωγαν σχεδόν αποκλειστικά ζωικές τροφές (πχ. σε πολύ βόρειες περιοχές με υπερβολικό κρύο). Σε άλλα μέρη τρώνε σούπα για πρωινό ενώ εδώ πολλοί πίνουν μόνο καφέ. Σε κάθε περίπτωση, ένας νοήμων άνθρωπος μπορεί σίγουρα να πειραματιστεί με τις γεύσεις στο βαθμό που στις μέρες μας η πρόσβαση σε τροφές είναι σχετικά πιο διαδεδομένη από ότι στο παρελθόν, σε ποσότητες και ποιότητες που μπορεί και να είναι ικανοποιητικές. Το κόστος, για όσους προτρέχουν, ίσως να είναι μια σχετικά υπερεκτιμημένη παράμετρος καθώς οι ζωικές τροφές κοστολογούνται συνήθως ακριβότερα εκτός κι αν πρόκειται για υποπροϊόντα που έτσι κι αλλιώς δε μπορούν να αποτελέσουν πρόταση όχι μόνο διατροφικά αλλά και γευστικά. Ας πούμε αν πετάξετε από το καλάθι του σούπερ μάρκετ το τυρί, το γάλα, τα αναψυκτικά, τα μπισκότα, τα snacks και τα γλυκά θα σας μείνουν αρκετά χρήματα για ψωνίσετε ικανοποιητικές ποσότητες από σχεδόν όποιο λαχανικό, έλαια, καρπούς χρειάζεστε. Αν είστε τυχεροί και διαθέτετε κάποιο κήπο μπορεί ένα μέρος των αγορών να μπορείτε να το καλύψετε με δική σας παραγωγή. Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.


προθήκη φαρμακείου



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου